فیلم شناسینقد فیلم

ادوارد؛ پرتره ای بر گونه‌ی مجاهدین خلق

در زمانه‌ای که بسیاری از هنرمندان و مدیران در فکر جشنواره‌های آن سوی آب‌ها و ژست روشنفکری خود هستند، وجود چنین دغدغه‌هایی را باید ستایید

ادوارد مستندی زندگینامه‌ای است که قصد دارد وقایع تاریخی را در قالب سرگذشت سوژه‌ی خود روایت کند. مستندی هفتاد دقیقه ای که حدود نیمی از آن به جنایات سازمان مجاهدین خلق از دیدگاه ادوارد یا همان سوژه‌ی مستند می‌پردازد.
فیلم از حیث تکنیک ضعف چندانی ندارد مگر سناریوی آن، سناریو از حیث پژوهش کم و از لحاظ زواید زیاد دارد. زبان فیلم برای آن که با یک فیلم سیاسی فاصله‌گذاری کند مکرر به زندگی شخصی ادوارد سَرَک می‌کشد. از قرمه سبزی و آبگوشت خوردن او و خانواده اش گرفته تا دکتر رفتن و نیمه برهنه شدنش! ادوارد قرار است از خاطرات خود بگوید از زمانی که به عنوان سرباز به جبهه فرستاده شده تا اسیر شدنش و بعد از آن پیوستن او به سازمان مجاهدین خلق، خاطراتی که سنگی را بلند نمی‌کنند و مسئله‌ای برای مخاطب نمی‌سازد، تا آنجا که ماجرا به اردوگاه اشرف می‌رسد.

مستند ادوارد
ادوارد قرار است به عنوان یک عضو جدا شده از سازمان، از آن حال و هوا بگوید. و چه خوب حرف می‌زند. لحن گرم او تاثیر به سزایی در نگه داشتن مخاطب دارد.

ادوارد قرار است به عنوان یک عضو جدا شده از سازمان، از آن حال و هوا بگوید. و چه خوب حرف می‌زند. لحن گرم او تاثیر به سزایی در نگه داشتن مخاطب دارد.

اما مشکل این جاست که روایت او سطحی است. روایتی که با در نظر گرفتن زمان و لوکیشن مستند، قرار نیست پیام عمیقی را به مخاطب برساند. این که سازمان مجاهدین خلق تشکیلاتی فاسد داشته را می‌توان با چند کلیک در اینترنت پیدا کرد. اما این مستند با صرف هزینه‌های سفر تیم تولید به آلمان قرار است چه چیزی را بگوید و از چه امر مکتومی پرده بردارد؟ آیا ادوارد یک شخصیت تاثیرگذار در سازمان بوده (که نبوده) و یا قرار است حرفی بزند که باعث روشنگری برهه‌ای از تاریخ شود که اطلاعاتی از آن در دسترس نیست!
بنابراین؛ گفته‌های مستند قرار است در همان لایه‌ی اول ادراک مخاطب جا خوش کنند و نه بیشتر چرا که عمقی ندارند و این به عدم استفاده از پژوهش قوی باز می‌گردد.
اما جای تعجب آن جا است که فیلم ساز می‌گوید: ” ادعایی ندارم که فیلم من در ارتباط با مجاهدین خلق است ”
پس درباره چیست؟ این را باید نهاد دولتی‌ای که تهیه کنندگی اثر را بر عهده داشته پاسخگو باشد.

چگونه می شود شنیدن داستان زندگی کسی که قرار نیست دستاورد تازه‌ای را برای مخاطب به ارمغان بیاورد منجر به صَرف هزینه های آن ور آبی از سوی چنین نهادی شود؟ علاقه‌ی ادوارد به یک زن متاهل در دوران جوانی‌اش چه جذابیتی برای شهروندان یک جامعه اسلامی خواهد داشت! علیرغم سخن کارگردان مبنی بر عدم ارتباط فیلم با مجاهدین خلق، اگر انگیزه نهاد سرمایه گذار فیلم را از این سخن جدا بدانیم و آن را دارای دغدغه‌ای ارزشمند و تاریخی قلمداد کنیم باید بگوییم این دغدغه بسیار ارزشمند است چرا که تاریخ هر سرزمینی از اهمیت بالایی برخوردار است. در چندسال اخیر فیلم‌هایی همچون ماجرای نیمروز و سیانور به همین موضوع پرداخته‌اند و در حد توان خود پرده از چهره‌ی این سازمان برداشته‌اند.
در زمانه‌ای که بسیاری از هنرمندان و مدیران در فکر جشنواره‌های آن سوی آب‌ها و ژست روشنفکری خود هستند، وجود چنین دغدغه‌هایی را باید ستایید اما نباید فراموش کرد که یک دغدغه از شکل‌گیری آن تا روی پرده رفتنش نیاز به حراست جدی و مراقبتی وسواس گونه دارد تا مبادا دچار تحریف و یا تغییر شود.

تماشای مستند «ادوارد»
نویسنده: علی اکبری
برچسب ها
تماشای فیلم سینمایی «به وقت شام»

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن