سایت سینمامارکت
اخبارجشنواره سینما حقیقتجشنواره هانقد و بررسی

اهمیت مستند به جنبه های هنری و زیبایی شناسی است

استاد نخستین کارگاه دوازدهمین جشنواره سینماحقیقت بیان کرد که تنها بازنمایی و ثبت مکانیکی از واقعیت نمی‌تواند فیلم مستند محسوب شود بلکه جنبه‌های هنری و زیبایی‌شناسی است که مستند را تاثیرگذار می‌کند.

به گزارش بلاگ سینمامارکت، همایون امامی در آغاز نخستین کارگاه دوازدهمین جشنواره سینماحقیقت، گفت: معمولا تلقی عام از مستند، باعث شده مبنای ما از مستند بر واقع نمایی استوار باشد در حالی که ما در فیلم مستند تلاش می‌کنیم واقعیت را به شکلی موثر بیان کنیم.

او ادامه داد: این تلقی و مشکلاتی که به واسطه آن به وجود آمد از ۱۹۲۲ و به واسطه تعریف های غالبی که در آن دوران مطرح می‌شد، آغاز می‌شود؛ به واسطه تعریف هایی که مستند را پرورش خلاق واقعیت عنوان می کرد. متناسب با این تعاریف از آن دوران ، مدام بر وجه تفسیری مستند تاکید می شود.

این فیلمساز مستند گفت: تضادی که به واسطه این تعاریف به وجود آمد از آن جا ناشی می شد که می اندیشیدند «اگر در امر مستند دست ببرید ، مستند تلقی نمی شود». این تلقی در همه جنبه های فیلم مستند وجود داشت.

امامی گفت: اما موضوعی در عنوان سینمای مستند وجود دارد که قابل تامل است.باید دقت کنیم که ما داریم می گوییم فیلم مستند، یعنی ما در ابتدا آن را با سینما ارتباط می دهیم . سینما هنر است و به این ترتیب مستند هم باید جنبه هنری داشته باشد.

این مستندساز با بیان اینکه در نهایت مجبور هستیم در واقعیت دخالت کنیم عنوان کرد: بسیاری معتقدند اگر در واقعیت دخل و تصرف نکنیم، به عنوان فیلم مستند قابل ارزیابی است. اتفاقی که دوربین آن را ثبت کرده است.بسیاری معتقدند در فیلم مستند باید با دخالت کمتری سراغ سوژه بروند. این جا هم یک تعارض بزرگ وجود دارد نکته اینجاست که وقتی ما کادر می بندیم این خود یک دخالت است. در چنین شرایطی ما بخش هایی از واقعیت را حذف کرده ایم. بر مبنای نوع لنز و ارتفاع دوربین و در مرحله مونتاژ ما شاهد تغییرات هستیم. با این توضیحات می خواهم بگویم این که بدون دخالت بتوانیم امری را صرفا ثبت کنیم، غیر ممکن است.

او ادامه داد: ترکیب فیلم مستند یک ترکیب دشوار است. به این معنا که باز در خودش تعارضاتی را ایجاد می کند. اگر بخشی از هنر و ذوق را در اثر تزریق کنیم تا ارتباطی با سینما داشته باشد، یعنی دخالت ما بیشتر شود در مقابل وجه اسنادی آن زیر سوال می رود. اگر وجه اسنادی مهم باشد زیبایی شناسی از بین می رود. این تعارض هم چنان ادامه دارد. به همین دلیل است در آخرین تعاریف فیلم مستند شاهد تعریفی هوشمندانه هستیم که از ورود به این عرصه بر حذر است. در این تعریف معتقدند که فیلم مستند چیزی نیست مگر تعامل مستند ساز با واقعیت. این تعریف وارد عرصه متعارض نمی شود.

امامی یادآور شد: مسئله دیگری که وجود دارد یک بازنمایی و ثبت مکانیکی از واقعیت نمی تواند به غیر از کارکرد اطلاعاتی کارکرد دیکری داشته باشد.اگر این گونه فکر کنیم یعنی اگر قرار باشد فقط اطلاعات را منتقل کنیم ، دوربین های امنیتی فروشگاه ها بهترین مستندها هستند.من معتقدم این جنبه های هنری و زیبایی شناسی است که مستند را اهمیت می بخشد.

این فیلم ساز گفت: بر اساس تعاریف جدیدتر زیبایی شناسی مستند ما را وادار به نوعی تصنع و بازسازی می کند. ما تنها نمی توانیم ثبت کنیم ، بلکه دخالت و جنبه تصنعی به واقعیت می دهیم که این موضوع در مستندسازی معاصر بسیار اهمیت دارد. در حقیقت زیبایی شناسی سینمای مستند از این وجه تصنعی آن نشئت می گیرد.

امامی گفت: ما از درام یک تعبیر ارسطویی داریم.تعادل بر اثر تعارض بهم می خورد و زندگی نظمش را از دست می دهد. طبعا اینجا افرادی که متضرر می شوند تلاش می کنند واقعیت را به شکل گذشته برگردانند. با ضد قهرمان ها تقابل پیدا می کنند.به نقطه اوج می رسند.اگر ما همان الگوی تضاد ارسطویی را نگاه کنیم یک درگیری ، کشمکش و ختم ماجرا شده است.این یکی از شیوه های جذابیت فیلم مستند است.

این فیلم ساز توضیح داد:کشمکش تعلیق و رشد جذابیت در پی دارد. اگر بخواهیم از عرصه درام در مستند استفاده کنیم در وهله اول ، مواردی که به داکیودرام شهرت دارند.رخدادی که در ذات و سرشت خودش از عنصر درام برخوردار است.فیلم «گفتگو در مه » ساخته محمدرضا مقدسیان از نمونه های خوب این فیلم است یا فیلم «به آهستگی» اثر یاسر خیر از نمونه های خوب دیگر است.در چنین شرایطی مستند ساز با ارزیابی واقعیت، عنصر درام را در اثرش گسترش می دهد.

امامی گفت: ما باید از خود بپرسیم ، در مواجه با یک رخداد باید بپرسیم آیا آن رخداد در خود عنصر درام را دارد یا ندارد؟بعضی دارند و بعضی ندارند.

او ادامه داد: مورد بعدی در این زمینه مستند داستانی است.ما برای این که انسجام به یک فیلمی بدهیم و میزان همذات پنداری را در آن گسترش بدهیم، باید خط داستانی برای آن را در نظر بگیریم.این خط نباید پررنگ شود که نویسنده به داستان پردازی دچار شود چرا که در این شرایط وجه مستند بودن خودش را از دست می دهد.

امامی در پایان این نشست به کاربرد صدا ، موسیقی و نور در فیلم مستند اشاره کرد که هر کدام می توانند به عنوان عناصری دراماتیک در پیش روندگی وجه مستند یک فیلم اتفاق بیافتند.

برچسب ها
برای اطلاع و استفاده از سایر مطالب ما، به کانال تلگرام بلاگ سینمامارکت بپیوندید: کانال بلاگ سینمامارکت

همچنین بخوانید

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن