پرونده موضوعیفیلم شناسی

اکران نوروزی از نمایی نزدیک؛ چرا اکران عید مهم است؟

بدون نگاه کردن به تقویم هم می‌توان دانست طولانی‌ترین تعطیلات سال برای عموم مردم، تعطیلات نوروزی است؛ زمانی که طبعاً مخاطب سینما، فرصت بیشتری دارد تا دو ساعتی در سالنی تاریک بنشیند و در دنیای فیلم، فرو برود.

بدون نگاه کردن به تقویم هم می‌توان دانست طولانی‌ترین تعطیلات سال برای عموم مردم، تعطیلات نوروزی است؛ زمانی که طبعاً مخاطب عام سینما، فرصت و انگیزه بیشتری دارد تا دو ساعتی در سالنی تاریک بنشیند و در دنیای یک فیلم، فرو برود. به همین دلیل اکران نوروزی مهمترین فصل اکران سینماهاست و صاحبان فیلم‌ها برای آن سر و دست می‌شکنند. دست‌اندرکاران چینش ترکیب اکران نوروزی، همیشه سعی می‌کنند با حساسیت و دقت زیاد، سبد متنوع و جذابی در اختیار مخاطبان سینماها در نوروز قرار دهند، زیرا استقبال و رضایت مخاطب عام می‌تواند روی سرنوشت فیلم‌های کل سال هم تأثیر بگذارد. مخاطبی که یک بار در تعطیلات نوروزی، برای سینما رفتن خانواده‌اش بین ۵۰ تا ۱۰۰ هزار تومان خرج کرده و از فیلم راضی نبوده، تا پایان سال (و بلکه بیشتر از آن) با ذهنیتی منفی به تبلیغات فیلم‌های سینمایی نگاه می‌کند.

چه فیلم‌هایی نوروز اکران می‌شوند؟

۱- یک فیلم استراتژیک: اگر بخواهیم تعریفی ساده از فیلم استراتژیک کنیم، فیلمی است که دیدگاه رسمی را درباره یک سیاست کلان و کلیدی کشور ارائه دهد. در سال‌های اخیر موضوعاتی مانند مذاکرات هسته‌ای، مقاومت منطقه، روایت سال‌های بحرانی ابتدای دهه شصت و… موضوعاتی از این دست بودند که آثاری مرتبط با آن‌ها، روانه سالن‌های سینما شد. در پنج سال اخیر، به ترتیب «چ»، «روباه»، «بادیگارد»، «ماجرای نیمروز» و «به وقت شام» این وظیفه را بر عهده داشته‌اند. مسئولان اکران برای آن که با وجود انتخاب یک فیلم استراتژیک، از رونق گیشه نوروز مطمئن باشند، از حضور دسته دوم و سوم فیلم‌ها بهره می‌برند.

۲-  دو یا سه فیلم کمدی: در سینمای ما، راحت‌ترین روش کشاندن مخاطب به سینما، کمدی موقعیت است. کمدی‌های سینمای ایران، عموماً فیلمنامه محکمی ندارند، در اجرا دچار سهل‌انگاری هستند و شوخی‌های دوپهلوی جنسی زیادی دارند؛ به اضافه یک عدد رضا عطاران یا اخیراً جواد عزتی. در پنج سال اخیر، عطاران فقط در اکران نوروزی سال ۹۶ فیلمی نداشت. «مصادره»، «من سالوادور نیستم»، «طبقه حساس» و «استراحت مطلق» فیلم‌های او بودند که همه به جز همین آخری رسماً کمدی بودند. «استراحت مطلق» هم با وجود آن که عنوان کمدی نداشت، اما رگه‌هایی از کمدی سیاه داشت.

۳- یک فیلم اجتماعی محبوب: شورای صنفی نمایش هر سال سعی می‌کند تا در ترکیب اکران نوروزی، یک فیلم اجتماعی محبوب جا بدهد. کم‌خطرترین گزینه برای نیل به این مقصود، برنده سیمرغ بهترین فیلم از نگاه تماشاگران در جشنواره تازه‌گذشته است. اگر آن فیلم به هر دلیلی نشد، یکی از فیلم‌های محبوب تماشاگران در جشنواره سال قبل جایگزین می‌شود. در پنج سال اخیر، «ماجرای نیمروز»، «ابد و یک روز» و «رخ دیوانه» برندگان سیمرغ مردمی بودند که نوروز اکران شدند و در سال ۹۷ «لاتاری» جایگزین «مغزهای کوچک زنگ‌زده» شد. تنها در سال ۹۳ بود که این رسم اجرا نشد.

۴- باقی فیلم‌ها: جاهای خالی باقی‌مانده اکران نوروزی، به فیلم‌هایی تعلق می‌گیرد که بتوانند سبد سینماها را متنوع‌تر کنند. به طور مثال وقتی مانند سال ۹۷، یک فیلم کودک (فیلشاه) و یک کمدی فانتزی (خرگیوش) درخواست اکران نوروزی دارند، راحت در این زمان طلایی اکران می‌شوند؛ زیرا حال‌وهوایی کاملاً متفاوت از بقیه فیلم‌ها دارند. یا در سال ۹۴ که فیلم‌های معمایی (رخ دیوانه)، کمدی (ایران برگر) و جاسوسی (روباه) حضور دارند، فیلم شهری «طعم شیرین خیال» با یک تم عاشقانه می‌تواند رنگ‌آمیزی بهتری به اکران عید ببخشد.

فیلم سینمایی متری شش و نیم
فیلم سینمایی متری شش و نیم

چه فیلم‌هایی خوب است نوروز اکران نشوند؟

۱- فیلم‌هایی که از تیزر تلویزیونی محروم‌اند: در تعطیلات نوروزی، روزنامه‌ها کاملاً تعطیل‌اند و سایت‌های خبری هم در حالت نیمه‌اغما به سر می‌برند! به همین دلیل مهمترین ابزار تبلیغاتی فیلم‌ها در تعطیلات نوروزی، تلویزیون است. حال اگر مسئولان صداوسیما تصمیم به پخش نکردن تیزرهای فیلمی بگیرند، آن فیلم برای پرفروش شدن راه سختی را در پیش خواهد داشت. «خرگیوش»، «استراحت مطلق» و «خط ویژه» مثال‌هایی از این اتفاق در پنج سال اخیر هستند. در این فضا، گاهی سازندگان یک فیلم مانند «مغزهای کوچک زنگ‌زده» که به خاطر دریافت سیمرغ مردمی جشنواره، شانس زیادی برای اکران نوروزی دارد، از این زمان طلایی چشم می‌پوشند زیرا از این که صداوسیما تیزرهایشان را پخش خواهد کرد، مطمئن نیستند. این هوشمندی را همه ندارند.

۲- فیلم‌های تلخ: تجربه سال‌های گذشته نشان داده فیلم‌های تلخ در اکران نوروزی، شانس بسیار کمتری برای اکران موفق دارند نسبت به اکران در طول سال شاید یک دلیل آن، حضور همزمان ۲-۳ فیلم کمدی به عنوان رقیب روی پرده باشد. فیلم‌های تلخ که مخاطب خود را قشر «سینمارو» قرار داده‌اند، در برقراری ارتباط با مخاطب عام چندان موفق نیستند. البته در سال‌های اخیر، این مورد را شورای صنفی نمایش هم مد نظر قرار داده است. این شورا به جز در مواردی مانند «لاتاری» که به خاطر تجربه جشنواره فجر، از قبل معلوم بود پرفروش می‌شود، فیلم‌های تلخ را برای اکران نوروز در نظر نمی‌گیرد.

نویسنده : مصطفی قاسمیان
کپی برداری و نقل این مطلب تنها با ذکر نام بلاگ سینمامارکت جایز می باشد.
برچسب ها
سایت سینمارکت

همچنین بخوانید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن