سایت سینمامارکت
اخبارجشنواره فیلم فجرجشنواره هامصاحبه

جشنواره فجر باید مجبور شود مستند را ببیند

سی‌وهفتمین جشنواره فیلم فجر میزبان پنج فیلم مستند است. سینمای مستند برخلاف سال گذشته که در بخش اصلی جشنواره حضور داشت، امسال باز هم به حاشیه رانده شده است.

به گزارش بلاگ سینمامارکت، رضا فرهمند مستندسازی است که با مستند تحسین‌شده «زنانی با گوشواره‌های باروتی» درباره داعش سال گذشته در جشنواره بود، او امسال هم با «نت‌های مسی یک رؤیا» بار دیگر در جشنواره فجر حاضر است.

وی در گفت و گوی به مسئله جایگاه مستند در جشنواره فیلم فجر پرداخته است که در ادامه می خوانید.

درباره حضور مستند در فجر دو دیدگاه وجود دارد؛ دیدگاه اول می‌گوید فجر جای مستند نیست و دیدگاه دوم طرفدار حضور مستند در جشنواره فیلم فجر است، به نظر شما جشنواره فیلم فجر جای مستند است یا نیست؟

جشنواره فیلم فجر ویترین فرهنگی کشور در سینماست و نمی‌توان گفت که سینما فقط سینمای داستانی است و دیگران از جمله انیمیشن و کوتاه و مستند را از آن حذف کرد. در فجر تلاش‌های یک ساله سینمای ایران را نگاه می‌کنیم. نمی‌شود سینمای ایران را فقط سینمای داستانی منهای آثار کوتاه، مستند و انیمیشن دید. پارسال مستند «زنانی با گوشواره‌های باروتی» در جشنواره لوکارنو حضور داشت؛ جشنواره‌ای که حداقل هشت سال است سینمای ایران به معنای سینمای داستانی در آن حضور نداشته است. سینمای داستانی با همه امکانات موفقیتی در چنین جشنواره‌ای به دست نمی‌آورد، اما مستند می‌آید و آنچه باید از ایران دیده شود را به نمایش می‌گذارد. اینکه فجر جایگاه دیده شدن مستند است، امری بدیهی است.

پارسال بعد از حذف مستند‌ها از داوری بخش سودای سیمرغ نامه تندی به دبیر جشنواره نوشتید و از نگاه جشنواره به مستند شکایت کردید، امسال حتی مستند‌ها به بخش اصلی راه پیدا نکردند!

پارسال من از دبیر جشنواره و سیاستگذاری جشنواره شاکی نبودم، چون حرکت خوبی انجام دادند و مستند را در سودای سیمرغ قرار دادند. اینکه مستند در سودای سیمرغ باشد و با آثار بیگ پروداکشن سینما رقابت کند، باعث می‌شود مستندساز جایگاه خود را بشناسد و این باعث رشد سینمای مستند می‌شود. من از اقدام داوران جشنواره ناراحت بودم که مستند را داوری نکردند. اقدام ابراهیم داروغه‌زاده کار ساختارشکنانه و رو به جلویی بود. در نظرسنجی سال گذشته از منتقدان سینما، مستند «زنانی با گوشواره‌های باروتی» در نیمه جدول ارزشگذاری جشنواره فجر بود، یعنی یک مستند از نظر منتقدان سینما بالاتر از ۱۰ فیلم سینمایی بود که در جشنواره حضور داشتند.

امسال دبیر جشنواره تغییر نکرده، اما وضع مستند به جای اینکه بهتر شود، چرا اوضاع بدتر شد؟

امسال جشنواره فجر یک عقبگرد داشته و فقط آثار سینمای داستانی در رقابت سودای سیمرغ قرار گرفتند. بخشی از جامعه مستندساز‌ها اصولاً با حضور در جشنواره فجر مخالفند، اما من موافق حضور هستم، حتی اگر در بخش سودای سیمرغ هم حضور نداشته باشند. به هر حال فجر، فجر است و هر چقدر هم موافق یا مخالف آن باشیم، این جشنواره بستر مناسبی برای دیده شدن آثار سینمایی است و هیچ فیلمساز ایرانی وجود ندارد که بگوید جشنواره فجر را به طور کامل از ذهنم پاک کرده‌ام. انتظارم این بود که حرکت سال گذشته ادامه پیدا کند. من چند بار گفتم که بزرگ‌ترین قربانی جشنواره فجر هستم، به همان دلیل حرکت داوران در سال گذشته! اما می‌بینم که در جشنواره‌های برلین، کن، لوکارنو و همه جشنواره‌های «الف» دنیا، مستند را در بخش اصلی نمایش می‌دهند، در آلمان سالانه بالای ۵۰ تا ۶۰ جشنواره مستند برگزار می‌شود، اما وقتی صحبت از برگزاری جشنواره برلین می‌شود، همه سینما در آن حضور دارند و هیچ کس نمی‌گوید مستند‌ها بروند در آن جشنواره‌های تخصصی شرکت کنند.

در ایران می‌گویند برای مستند جشنواره سینما حقیقت وجود دارد و لزومی به حضور در جشنواره فجر نیست!

اگر این طور است چرا نمی‌گویند برای سینمای داستانی این همه جشن و جشنواره است، مگر جشن خانه سینما و جشن حافظ برای سینمای داستانی نیست؟ خب چرا در فجر حضور پیدا می‌کنند، بروند در همان‌ها شرکت کنند! هویت جشنواره فجر هویت تمام سینمای ایران است، اما ما هر سال این دعوا را داریم که مستند باشد یا نباشد.

به عنوان مستندساز به این روند اعتراضی نداشته‌اید؟

امسال که اوضاع فاجعه است، سانس اول جشنواره را به فیلم کوتاه، مستند و انیمیشن اختصاص داده‌اند؛ سانسی که خبرنگار‌ها و منتقدان به جشنواره نمی‌آیند، حتی اکران مردمی هم نداشتند، بالاخره با پافشاری مستندساز‌ها قرار شد دو اکران مردمی هم برای مستند‌ها بگذارند. ما در روز قرعه‌کشی جشنواره به این موضوع اعتراض کردیم، اما از جشنواره به ما گفتند که اگر این شرایط را نمی‌خواهید کلاً فیلم‌تان را بردارید و از جشنواره بروید. بچه‌های مستندساز می‌خواستند فیلم‌شان را در اعتراض به این شرایط از جشنواره فجر بیرون بکشند، ولی من مخالفت کردم و گفتم باید مستند در جشنواره بماند و آن‌ها باید مجبور شوند مستند را ببینند. همین حضور کم کم می‌تواند شرایط را برای مستند درست کند، حتی اگر آن‌ها با نهایت بی‌اعتنایی به آثار مستند نگاه کنند، نباید خودمان را از این رویداد فرهنگی حذف کنیم.

چه کسانی نمی‌خواهند مستند در بخش اصلی جشنواره فجر حضور داشته باشد؟

سینمای مستند نقش اساسی در شکل‌گیری جریان سینمای ایران داشته است. من نمی‌دانم که چه آن‌هایی که مخالف حضور مستند هستند از کجا و برای چه این موضوع را دنبال می‌کنند، اما هر چه هستند نتیجه کارشان برای سینمای ایران مضر است. سینمای مستند به بسیاری از موضوعاتی که سینمای داستانی هنوز فرصت حضور پیدا نکرده، ورود داشته و هر جا سینمای داستانی کم آورده، این سینمای مستند بوده که جلو رفته است. سینمای مستند بخشی از هویت سینمای ماست و به شخصه می‌گویم هر اتفاقی که برای مستند بیفتد، این سینما باید محکم بر سر حضور در جشنواره فجر بایستد.

منبع
روزنامه جوان
برچسب ها
برای اطلاع و استفاده از سایر مطالب ما، به کانال تلگرام بلاگ سینمامارکت بپیوندید: کانال بلاگ سینمامارکت

همچنین بخوانید

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن