اخبارجشنواره فیلم فجرجشنواره ها

«جشنواره فیلم فجر» سکوی پرتاب فیلم‌اولی‌ها

پس از حذف بخش فیلم‌اولی‌ها از جشنواره فیلم فجر سال گذشته، مسوولان جشنواره سی‌وهفتم تصمیم گرفتند که این بخش دوباره به جشن سینمای ایران بازگردد.

به گزارش بلاگ سینمامارکت، سال قبل وقتی بخش نگاه نو از جشنواره حذف شد، بسیاری از فیلمسازان فیلم اولی از این تصمیم انتقاد کردند و مدعی بودند که جشنواره فیلم فجر، یکی از مهم‌ترین رویدادهایی است که یک فیلمساز برای نخستین‌بار به واسطه آن معرفی خواهد شد.

روند بازگشت دوباره این بخش به جشنواره پیش رو و معرفی فیلم‌هایی که متقاضی حضور در آن هستند نکات جالبی دارد که به آن می‌پردازیم.

سکوی‌پرتاب

نسبت جشنواره فیلم فجر با فیلم‌های اول در تمامی ۳۶سالی که از این رویداد می‌گذرد متغیر بوده است؛ زمانی به اعطای فقط یک جایزه در این بخش بسنده شده و درمقطعی چنان تعداد جوایز آن زیاد شده که در رقابتی با بخش اصلی جشنواره قرار گرفته است.
براساس گزارش روابط عمومی جشنواره فیلم فجر، کیفیت فیلم‌های اول تولید شده در یک سال، سیاست‌ها و نوع نگاه دبیر جشنواره و سیاست‌گذاران، لزوم توجهی ویژه به سینماگران نوظهور و نکاتی از این دست تأثیری مستقیم بر فربه و لاغر شدن بخش فیلم‌های اول جشنواره داشته است. فیلم‌های نخست که از سومین دوره، جایگاهی ویژه در جشنواره یافتند تا سال ۱۳۷۵ (در مقاطعی که این بخش در جشنواره وجود داشت) از سوی هیأت داوری بخش مسابقه سینمای ایران داوری شدند و بعد از آن از سال ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۰ این بخش از جشنواره حذف شد.

از سال ۱۳۸۱ هیأت داوری مستقلی کار ارزیابی فیلم‌های اول حاضر در جشنواره را انجام داد، تا سال ۱۳۹۵ که بخش مستقل فیلم اول از جشنواره حذف و به اعطای سیمرغ بلورین از سوی هیأت داوری بخش سودای سیمرغ به فیلمسازی که نخستین ساخته‌اش در جشنواره پذیرفته شده بود اکتفا شد.

در تمامی این سال‌ها برخی از فیلم‌های اول بنا به صلاحدید هیأت انتخاب شانس آن را داشته‌اند کهدر مسابقه اصلی جشنواره هم مورد داوری قرار بگیرند. نکته قابل توجه در مورد بخش فیلم‌های اول دقیقاً به همین نکته بازمی‌گردد. اینکه اگر فیلمی به بخش مسابقه راه نمی‌یافت، بازیگری و بخش‌های فنی آن مورد داوری قرار‌نمی‌گرفت.

همین نکته بود که موجب شد در دوره‌هایی جایزه بازیگری و دستاورد فنی به جوایز بخش فیلم‌های اول افزوده شود. جشنواره فیلم فجر برای برخی از هنرمندان در ابتدای کارشان نقشی اساسی داشته است به‌طوری که برخی از فیلمسازان مطرح امروز با نمایش نخستین فیلم‌شاندر جشنواره فجر شناخته شدند.
به نوعی می‌توان جشنواره را یک سکوی پرتاب سریع برای معرفی کارگردانان دانست. فیلمسازانی مثل آقایان سعید روستایی و محمد حسین مهدویان از جمله خروجی‌های همین بحث هستند.

فیلم سینمایی منطقه پرواز ممنوع

نامه‌کانون‌کارگردانان

کانون کارگردانان در هشتم مهرماه طی نامه‌ای خطاب به دبیر جشنواره سی‌وهفتم فیلم فجر خواستار بازگشت بخش فیلم اولی‌ها به جشنواره شد. دربخشی از این نامه آمده بود: «…کانون کارگردانان سینمای ایران خواستار بازگشت بخش فیلم‌های اول به این رویداد سینمایی است.

به گمان این شورا و با توجه به تعداد فیلم‌های اول تولید شده در سال‌های گذشته و برای تقویت و تشویق استعدادهای تازه سینمای ایران لازم است که با مساعدت شما این بخش دوباره به جشنواره بازگردد تا شرایط برای عرضه و دیده شدن تمام فیلمسازان فیلم اول فراهم شود…»

بلافاصله پس از نامه کانون کارگردانان، ابراهیم داروغه‌زاده، دبیر جشنواره فیلم فجر در یادداشتی کوتاه اعلام کرد: «ضمن تشکر از کانون کارگردانان سینمای ایران و اهتمام ایشان بر توجه به کارگردانان جوان، همانگونه که در برنامه تلویزیونی شهر فرنگ اعلام شد، امسال و به مناسبت چهلمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی، توجه ویژه‌ای به کارگردان‌های جوان فیلم اولی خواهد شد.
در این راستا، پس از برگزاری جشنواره سی و ششم، شورای سیاست‌گذاری تشکیل و ضمن بررسی نظرات سینماگران، موضوع ایجاد بخش مستقل فیلم‌های اول به تصویب رسیده است که جزئیات آن در فراخوان جشنواره سی و‌هفتم که تا چند روز آینده منتشر می‌شود، اعلام شده است.»

 

آغازبه‌کارهیأت‌انتخاب

دبیر جشنواره اعضای هیأت انتخاب فیلم‌های اول فجرسی‌وهفتم را معرفی کرد. آقایان احمد امینی، محمد علی حسین‌نژاد، حسن خجسته، شاهرخ دولکو، بهروز شعیبی، حسین کرمی و رضا مقصودی اعضای این هیأت هستند. امسال از میان فیلم‌های اول ارائه شده به دبیرخانه جشنواره، ۳۵ اثر دارای شرایط حضور در بخش نگاه نو بودند.

هیأت انتخاب جشنواره که از چندی پیش کار بازبینی آثار این دوره از جشنواره را آغاز کرده بود، روز جمعه سی‌ام آذرماه بازبینی فیلم‌های اول را به پایان رساند. هیأت انتخاب ۱۰ فیلم را برای حضور در بخش نگاه‌نو انتخاب خواهد کرد. همچنین همزمان کار بازبینی فیلم‌های بخش سودای سیمرغ جشنواره نیز ادامه دارد. تا به این لحظه لیست رسمی و کاملی از آثار متقاضی برای حضور در بخشنگاه نو منتشر نشده اما چند فیلم در این زمینه بیش از بقیه مطرح هستند. «قفس» به کارگردانی آقای عابدین مهدوی، «زنی با ارابه چوبی» به کارگردانی آقای خداد جلالی، «زیرنظر» به کارگردانی آقای مجید صالحی، «منطقه پرواز ممنوع» به کارگردانی آقای امیر داسارگر، «سرکوب» به کارگردانی آقای رضا گوران، «سونامی» به کارگردانی آقای میلاد صدرعاملی و «زعفرانیه ۱۴تیر» به کارگردانی آقای سیدعلی هاشمی از جمله این فیلم‌هاست. برای بررسی و تحلیل دقیق‌تر فضای فیلم‌های اول و کارگردانان آن‌ها به سراغ برخی از این فیلمسازان رفتیم.

 

هیأت‌انتخاب‌مرعوب‌نشوند!

«زعفرانیه ۱۴ تیر» نام نخستین فیلم آقای سیدعلی هاشمی در مقام کارگردانی است که به تهیه‌کنندگی آقای سلیمان علی محمد و نویسندگی آقای جابر قاسمعلی تولید‌شده است.
آقایان و خانم‌ها مهدی هاشمی، هنگامه قاضیانی، مسعود رایگان، نازنین بیانی و لیندا کیانی بازیگران این فیلم هستند. «سید علی هاشمی» کارگردان این فیلم درباره کارنامه حرفه‌ای‌اش به «صبح‌نو» گفت: من از سال۷۸ با سریال «با من بمان» آقای لبخنده کار دستیاری کارگردان را آغاز کردم. حدود ۲۰سال در سریال‌های مختلف دستیار کارگردان و برنامه‌ریز بودم.

دوفیلم کوتاه ساختم که اولی «آرزو» نام داشت و دیگری «صبح‌روزبعد» که در سال۹۲ تولید کردم. صبح‌روز بعد در رویدادهای مختلفی از جمله برلین و لندن جایزه گرفت. بعد از آن تصمیم گرفتم سراغ فیلم بلند بروم. هاشمی از آغاز راهش برای ساخت فیلم بلند گفت و توضیح داد: قبلاً دوبار پروانه ساخت فیلم بلند گرفته بودم اما تولیدشان مهیا نشد. اصولاً عاشق کارگردانی‌ام و حتی ۱۰ نمایش تئاتر را هم کارگردانی کرده‌ام و امروز هم نمایشی را در‌برنامه دارم که به زودی اجرا خواهد شد. کارگردانی را بسیار دوست دارم.

البته به هرقیمتی سراغ ساخت فیلم بلند نرفتم و منتظر ماندم فیلم‌نامه‌ای باشد که دوستش داشته باشم.

سیدعلی هاشمی با اشاره به ساخت «زعفرانیه۱۴تیر» بیان کرد: پروانه ساخت فیلمی را گرفته بودم که به‌دلیل اختلاف با سرمایه‌گذار موفق به ساختش نشدم؛ البته سرمایه‌گذار آن را با دوست دیگری ساخت! سپس حدود سه سال پیش پروانه ساخت دیگری را با آقای غلام‌رضا موسوی گرفتم که به‌دلیل مشکلات مالی موفق به تولید آن هم نشدیم. وقتی با آقای علی‌محمد، تهیه‌کننده کار مشغول رایزنی بودیم با فیلم‌نامه فعلی که آن را آقای قاسمعلی نوشته و قصد ساختش را داشت مواجه شدیم. با آقای قاسمعلی کلنجار زیادی رفتم ونهایتاً ایشان هم با توجه به کارهای قبلی‌ام به‌من اعتماد کرد و فیلم‌نامه را برای ساخت واگذار کرد.

کارگردان «زعفرانیه۱۴تیر» درباره داستان این فیلم گفت: فیلم‌نامه‌ای اجتماعی درباره یک خانواده کاملاً بورژواست که دخترشان دانشجوی تئاتر است. این دختر از خارج به ایران بازمی‌گردد. تمام داستان در طول یک شب و در یک خانه رخ می‌دهد. دختر خانواده خبری را اعلام می‌کند که زندگی همه را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

سیدعلی هاشمی با اشاره به اهمیت حضور فیلمسازان اول در جشنواره، بیان کرد: نقش جشنواره در جایگاه فیلمسازان اول بسیار مهم است و شخصاً علاقه‌مند به حضور فیلم خودم در جشنواره هستم. حمایتی که جشنواره از فیلم‌های اول انجام می‌دهد به شدت در آینده حرفه‌ای فیلمسازان‌شان تأثیر خواهد گذاشت. امیدوارم هیأت انتخاب به این فکر کنند که دلیلی ندارد فیلم اولی‌ها کار عجیب و غریبی کرده باشند. من یک فیلم کلاسیک ساخته‌ام چون دوستش داشتم. دلیلی ندارد لزوماً کار عجیبی کرده باشیم. امیدوارم هیأت انتخاب مرعوب این که ما کارعجیبی نکرده‌ایم نشوند.

 

سینمای بدنه‌سنگ‌اندازی‌کرد!

فیلم سینمایی «قفس» به کارگردانی آقای عابدین مهدوی یکی از متقاضیان حضور در جشنواره فیلم فجر است.

«عابدین مهدوی» که یک عکاس و مستندساز شناخته‌شده در عرصه بین‌المللی است درباره فعالیت‌های گذشته‌اش گفت: بیشتر اوقات مستند بلند و سینمایی کار می‌کردم. رشته تحصیلی‌ام کارگردانی سینماست و در سال۸۹ در پی ساخت فیلمی بودم که امکانش مهیا نشد. فعالیت‌هایم در حوزه عکاسی مربوط به عشق شخصی‌ام است وگرنه در دانشگاه کارگردانی خوانده‌ام.

مهدوی درباره داستان فیلم‌نامه‌هایش توضیح داد: قفس، آوینا و حکمی برای جنین، همگی داستان‌های واقعی یا براساس شخصیت‌های حقیقی یا تلفیقی از چند داستان واقعی هستند. این‌ها مواردی بوده‌اند که شخصاً به عنوان عکاس جنگ، در دل بحران تجربه‌شان کرده‌ام. همیشه این را می‌گویم که می‌خواهم مردم را به نمایشگاه عکسی بیاورم که موسیقی و صدا دارد. در «قفس» روایت براساس تصاویر است و سهم دیالوگ بسیار کم است. تلاش کردیم که قاب عکسی را برای مخاطب ترسیم کنیم.

کارگردان «قفس» درباره امکان همراهی مخاطب عام با داستان این فیلم بیان کرد: معمولاً کارگردانان تصاویر را به بازیگران نشان نمی‌دهند و این را عرف نمی‌دانند. اما من ناگهان راننده حاضر در محل را صدا می‌کردم و فیلم را برایش نمایش می‌دادم. یا مثلاً تعمیرکار لپ‌تاپ دفتر را دعوت کردیم تا کار را ببیند. این‌ها برای دریافت واکنش سلایق و اقشار‌مختلف مردم نسبت به فیلم است. این کار برایم خیلی جذاب بود. واکنش مردم خیلی خوب بود که خوشحالم کرده است. این کاری است که در اروپا درباره نمایشگاه‌های عکس انجام می‌شود و من هم درباره عکس‌هایم این کار را تجربه کرده بودم.

عابدین مهدوی درباره فضای فیلم «قفس» توضیح داد: فیلم ما یک تک جمله دارد که «دنیا قفسی بیش نیست، باشد که به خود آئیم و دراین قفس، قفسی دیگر نسازیم.» موضوع فیلم درباره زنان کوبانی است. به زنان کوبانی که اسیر شده‌اند و تعدادی دیگر که به مقابله با داعش پرداخته‌اند، اشاره کرده‌ایم. درواقع در قفس به‌شهدای بین‌المللی پرداخته‌ایم.

ما شهدایی از کشور خودمان داشتیم اما شهدایی از کشورهای دیگر هم داریم که هیچ جا اسمی از آن‌ها برده نشده است. مهدوی با اشاره به اهمیت جشنواره برای فیلم‌اولی‌ها افزود: من استایل شخصی خودم را دارم و همه این را می‌دانند. همیشه سعی کرده‌ام روی پای خودم بایستم. راستش برخی می‌گویند من با خارجی‌ها کار می‌کنم یا می‌گویند فلانی شاگرد آقای عباس کیارستمی است اما دائم خارج از کشور کار می‌کند. چند کار خاص داشتم که یکی درباره بحرین بود و در خارج از کشور با استقبال خوبی مواجه شد. اما در کشور خودمان نه جشنواره فجر و نه حتی مقاومت آن را نپذیرفتند. خیلی دوست داشتم این کار در کشورمان دیده شود اما این اتفاق رخ نداد. من گروهی همدل، لاکچری و ماه دارم! آن‌ها یک سال و چهار ماه در سرما و گرما و با بی‌پولی کنارم ماندند. آن‌ها در مقابل سینمای بدنه‌ای که برای‌مان سنگ‌اندازی می‌کردند میدان را خالی نکردند. من فجر را دوست دارم چون آینده‌ای برای بچه‌های گروهم است. افتخار می‌کنم که نام این بچه‌ها در تیتراژ کار است.عابدین مهدوی درپایان گفت: به این نتیجه رسیده‌ام چون ممکن است بسیاری از مردم با عکس ارتباط نگیرند، سراغ سینما بروم. این کار را خیلی از بزرگان انجام داده‌اند. من شاگرد این عزیزان و درحال یادگرفتن هستم.

منبع
روزنامه صبح نو
برچسب ها
 جشنواره فیلم فجر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن