سایت سینمامارکت
اخبارسینمای مستند

«راه‌طی‌شده»داد لیبرال‌ها را درآورد

در هفته‌های اخیر مستند «راه طی‌شده» به کارگردانی آقای علی ملاقلی‌پور با موضوع مرحوم بازرگان رونمایی شد که حواشی مختلفی به همراه داشت.

به گزارش بلاگ سینمامارکت، نام این مستند که با عنوان «راه طی‌شده» تولید شده است برگرفته از عنوان یکی از مهم‌ترین کتاب‌های مهندس بازرگان به همین نام است. این مستند رونمایی شد و از همان روز اول در کنار واکنش‌های مثبت، برخی حاشیه‌ها را هم به‌همراه داشت.

اکران‌خبرساز

مستند «راه طی‌شده» با روایتی از زندگی و اندیشه‌های مهدی بازرگان، نخست‌وزیر ایران پس از انقلاب اسلامی، ۲۹‌آبان در تالار سوره حوزه هنری به نمایش درآمد و کارگردانش تأکید کرد، ساخت مستند دغدغه شخصی‌اش بوده و برخی یاران و نزدیکان مهندس بازرگان هم اذعان دارند که این مستند برآمده از یک نسل جدید است. او که در فیلم با فرزند و نوه مهندس بازرگان و نیز فرزند آیت‌الله مطهری و برخی اعضای حزب نهضت آزادی گفت‌وگو کرده و سؤالاتی را مطرح کرده است، گفت: سؤالات من در این فیلم از جریان یک دریچه فکری است و صرفاً دنبال ساخت مستند سیاسی نبودم؛ هرچند سیاست از مهندس بازرگان جدا نیست.

ضمن این‌که قرار بود تعریف و انتقاد توأمان باشد. ملاقلی‌پور پیش از نمایش مستند درخواست کرد، این فیلم صبورانه تماشا شود ولی با وجود این درخواست، پس از پایان مستند تعدادی از طرفداران مهندس بازرگان و حزب او یا اعضای آن که در سالن سوره حضور داشتند، پس از اظهارات روزی‌طلب-پژوهشگر این اثر‌- مبنی‌بر قابل قبول بودن این مستند به لحاظ پژوهش و این‌که «بعضی شخصیت‌ها در تاریخ انقلاب تابو شده‌اند و نمی‌شود در موافقت یا مخالفت آن‌ها خیلی صریح صبحت کرد و خوشحالم پس از مستند «قائم مقام» این حصار درباره آقای بازرگان شکسته شده است» با عصبانیت واکنش نشان دادند و معتقد بودند، این اثر را نباید مستند دانست.

نامه‌پسربه‌کارگردان

آقای محمد‌نوید بازرگان، پس از نمایش مستند «راه طی‌شده» علی ملاقلی‌پور در حوزه هنری، یادداشتی خطاب به علی ملاقلی‌پور منتشر کرد. در بخشی از این یادداشت، بازرگان نوشت: «…مایلم نخستین گفت‌و‌گویی را که پس از اصرار شما بر مصاحبه با هم داشتیم به یادتان بیاورم. گفتید که قصد ساخت مستندی منصفانه در‌باره مهندس بازرگان دارید و گفتید چون یک پژوهشگر صرف، ورود کرده‌اید و از تمایل خود به انتقاد نیز سخن گفتید. همانجا به شما عرض کردم شرط یک پژوهش علمی یا تاریخی، بی‌طرفی است، همین‌که پژوهشگری به قصد انتقاد یا برعکس به نیت مداحی به کاری وارد شد نخستین شرط تحقیق را که فقدان پیش‌داوری است نقض کرده است… اکنون آنچه به تماشای آن نشستم روایتی است در اکثر بخش‌ها یک‌سویه وگاهی مغرضانه.

فیلم به انعکاس‌تحصیلات، فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی مهندس بازرگان نظیر تأسیس شرکت انتشار، ریاست هیأت خلع‌ید، تشکیل جبهه ملی و نهضت آزادی و نیز خدمات او در زمینه لوله‌کشی آب تهران و سپس قبول نخست‌وزیری و نمایندگی مجلس بی‌تفاوت نیست و آن‌ها را گاه به شتاب و گاهی به‌دقت به تصویر می‌کشد…

مستند شما با خیال این توفیق که از بازرگان و نهضت آزادی او چیزی برجای نگذاشته به پایان می‌رسد. مغلطه‌هایی آن‌چنان روشن که به‌نظر نمی‌رسد نیازی باشد به یک یک آن پاسخ گفت.»

پس از این یادداشت روزنامه «سازندگی» متعلق به کارگزاران هم جلدش را به این فیلم اختصاص داد و با تیتر «تحریف تاریخ» نوشت: مستند «راه طی‌شده» ساخته علی ملاقلی‌پور تصویری نادرست از رابطه مهندس مهدی بازرگان و منافقین ارائه می‌کند و نه‌تنها از لحاظ تاریخی اشکالات بسیاری دارد بلکه از نظر سینمایی نیز فاقد ارزش هنری است. این روزنامه با همین چند جمله و انعکاس یادداشت فرزند بازرگان نسبت به این مستند موضع منفی‌اش را اعلام کرد.

پاسخ‌علی‌به‌نوید!

پس از یادداشت مفصل فرزند بازرگان، علی ملاقلی‌پور کارگردان «راه طی‌شده» در نامه‌ای بلندبالا نوشت: «نامه شما را خواندم و طبق نوشتار خودتان تعجب کردم چگونه فرد دنیا دیده‌ای مثل شما تنها با شنیدن صدا و بخشی از تصاویر فیلم حاضر شدید دست به انتقاد درباره اثری بزنید که هنوز کامل آن را ندیده‌اید!

ما برای ساخت این مستند نزدیک به دو سال کار و تحقیق داشتیم و کتب زیادی از مرحوم مهندس مهدی بازرگان را خواندیم و بر‌اساس مطالعات و ایجاد سؤالات متعدد از شما و دیگر نزدیکان ایشان مصاحبه انجام دادیم. ای کاش شما هم کمی صبور بودید و فیلم کامل را که به زودی به صورت VOD در اختیار عموم گذاشته می‌شود، تماشا می‌کردید سپس دست به نامه‌نگاری می‌زدید… اما بی‌تعارف با خودمان فکر کنیم چرا کسانی که «راه طی‌شده» زیر بغل‌شان می‌زدند سر از رفاقت با صدام درآوردند و یاران مکتب اسلام و امام خمینی؟ره؟ هشت سال تمام‌عیار مدافع تمام مرزهای مادی و معنوی بودند…

نکته آخر که در نامه‌تان نوشتید درباره دیگر گروه‌های مسلحی چون فدائیان اسلام و منصورون و … باید عرض کنم خدمت‌تان که چون باز هم مستند را کامل ندیدید دچار اشتباه شدید زیرا این مستند دنبال نفی یا تأیید مبارزه مسلحانه نیست بلکه بحث بر سر این است انقلاب درونی افراد با سلاح میسر نمی‌شود و کار فرهنگی و فکری می‌طلبد و این خون است که بر شمشیر پیروز است. راهی که باورش سخت است اما تاریخ بر مسلمین نوید این پیروزی را می‌دهد.»

حواشی به‌وجود آمده درباره مستند «راه طی‌شده» تا حدودی قابل پیش‌بینی بود. این مستند به یکی از مهم‌ترین بازیگران ابتدای انقلاب می‌پردازد. طبیعی است که مستندی ۸۸دقیقه‌ای درباره بازرگان منتقدانی هم داشته باشد.

البته نحوه انتقاد منتقدان نسبت به یک اثر نشان‌دهنده حقانیت یا اشتباه آن‌هاست. باید دید که آیا منتقدان «راه طی‌شده» با بیان استدلال و فکت به نقد این مستند نشسته‌اند یا صرفاً حرف‌هایی شنیده‌اند که ترجیح می‌دادند در برگ‌های تاریخ پنهان بماند.
درحال حاضر چند منتقد جدی در مقابل «راه طی‌شده» وجود دارد؛ رسانه‌هایی مثل سازندگی، برخی از طرفداران مرحوم بازرگان و البته فرزند این چهره ملی مذهبی.

رسانه‌ها و مخاطبان منتظرند تا در آینده نقدهای جدی معترضان و پاسخ سازندگان فیلم به آن‌ها را بشنوند و صادقانه آن را پوشش دهند؛ به شرط منطق و دوری از سروصدای حاشیه‌ساز.

جهت تماشا و دانلود این مستند در اینجا کلیک کنید.
برچسب ها
برای اطلاع و استفاده از سایر مطالب ما، به کانال تلگرام بلاگ سینمامارکت بپیوندید: کانال بلاگ سینمامارکت

همچنین بخوانید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن