پرونده موضوعیفیلم شناسی

سینمای دفاع مقدس در سینمامارکت

از ویلایی ها ساخته منیر قیدی تا فیلم کوتاه دایو در بسته سینمای دفاع مقدس

به گزارش بلاگ سینمامارکت، سینمای دفاع مقدس تنها ژانر واقعاً بومی سینمای ایران است. سینمایی که چه در مضمون و مفهوم و چه در ظاهر تفاوت‌های آشکاری با هر ژانر دیگری در هر نقطه‌ای از دنیا به نمایش می‌گذارد. این ژانر متولد شده در سینمای پس از انقلاب اسلامی، نمایشگر خاطرات هشت ساله مردان و زنانی است که قهرمانانه از خاک، دین و میراث پدری دفاع کردند. خاطراتی که چند نسل در آن شریک اند و همین هم راز جذابیت و محبوبیت این ژانر است که در تمام بزنگاه‌های این سینمای پرتب‌وتاب دوام آورده و ثابت کرده که هر گاه کاربلدی پشت دوربین رفته و فیلمی درست حاصل آورده، مردم از آن استقبال کرده و آن را در جایی نزدیک به صدر جدول فیلم‌های محبوب هر دوره‌ای نهاده‌اند…

در این گزارش نگاهی داریم به بهترین فیلم های این عرصه در سایت سینمامارکت که در دو قالب سینمایی و فیلم کوتاه معرفی شده است.

 

فیلم سینمایی ویلایی ها

ویلایی‌ها فیلمی به کارگردانی منیر قیدی، نویسندگی منیر قیدی و ارسلان امیری و تهیه‌کنندگی سعید ملکان است .

این فیلم درباره زنانی است که همسرانشان که فرمانده جنگ هستند، در جبهه مشغول دفاع از میهن به سر می برند و آنها نیز در اطراف جبهه در یک شهرک، چشم انتظارشان هستند و حوادث گوناگونی را تجربه می کنند.

ویلایی ها برای نخستین بار در سی و پنجمین جشنواره فیلم فجر به نمایش درآمد و موفق شد تا جوایزی را کسب کند.

فیلم سینمایی ویلایی هامنیر قیدی در این فیلم به سراغ سوژه ای رفته که در تاریخ سینمای دفاع مقدس به آن پرداخته نشده، یعنی زنانی که در حوالی جبهه های جنگ در یک شهرک حضور داشتند و شرایط دشواری را تجربه می کردند. سوژه فیلم بکر و جذاب است و کمتر مخاطبی در سالهای گذشته درباره آن شنیده است. سینمای ایران در چند سال گذشته رویکرد جدیدی را پیش گرفته و آن پرداختن به زنان در دوران دفاع مقدس می باشد که نقطه اوج آن را می توان « شیار ۱۴۳ » نرگس آبیار دانست که با استقبال مخاطبین ایرانی مواجه شد.

« ویلایی‌ها » علی رغم اینکه در محیط جنگ رخ می دهد، اما شخصیت های اصلی داستانش نه سلاح به دست دارند و نه شکل و شمایل قهرمانان را به خود می گیرند. قیدی در اولین تجربه کارگردانی خود به خوبی توانسته شخصیت های داستانش را افرادی عادی معرفی کند که بنا به شرایط کشور، در موقعیت های دشواری قرار گرفته اند و تلاش می کنند تا در برابر این شرایط قدرتمند و سرپا بمانند. در بخشی از فیلم زمانی که پیک شهادت به ویلا می آید، همه زنان نگران می شوند تا نکند این پیک خبر شهادت همسرشان را آورده باشد. این موقعیت سازی ها کمک شایانی به مخاطب در همذات پنداری با شخصیت های فیلم کرده است.

 

فیلم سینمایی شیار ۱۴۳

شیار ۱۴۳ فیلمی به کارگردانی و نویسندگی نرگس آبیار و تهیه‌کنندگی ابوذر پورمحمدی و محمدحسین قاسمی محصول سال ۱۳۹۲ است.

« شیار ۱۴۳ » برخلاف آثار دفاع مقدس در کشورمان، نه قهرمان پروری دارد و نه با لحظاتی اغراق آمیز سعی در تفهیم مفهومی به تماشاگر دارد. « شیار ۱۴۳ » داستان مادری است که در روستایی در کرمان زندگی می کند و تنها دارایی ارزشمندش ، پسرش یونس است. فیلم در آغاز به خوبی وابستگی الفت به یونس را بیان می کند و این موضوع را با پیاده روی سخت الفت به منظور دادن غذای روزانه یونس در محل کارش به تصویر می کشد. شاید ارزشمندترین نکته ای که بتوان درباره « شیار ۱۴۳ » بر زبان آورد همین نگاه ساده و طبیعی به مقوله زندگی مادران شهید باشد که باعث می شود مخاطب هم به راحتی شخصیت اصلی داستان را بپذیرد و نگران او باشد.

در خلاصه داستان این فیلم آمده است: الفت ( مریلا زارعی ) مادری است که به سختی فرزندش یونس را بزرگ کرده است. پسر الفت هم اکنون در کارخانه معدن مس در کرمان مشغول به کار است و علی رغم مسافت طولانی، الفت هر روز برای پسرش وعده های غذایی می آورد تا او گرسنه نماند. اما یک روز صبح یونس برای مادرش پیغام می گذارد که به همراه ۳ نفر از دوستانش به جبهه جنگ رفته تا با دشمن مبارزه کند. پس از این اتفاق نگرانی خانواده های این ۴ پسر ادامه پیدا می کند و…

 

فیلم سینمایی “چ”

چ نام فیلمی ایرانی به کارگردانی ابراهیم حاتمی‌کیا و محصول سال ۱۳۹۲ می‌باشد. این فیلم داستان ۲ روز از زندگی دکتر مصطفی چمران طی نبرد پاوه به تصویر می‌کشد. این فیلم برنده ۶ سیمرغ بلورین از سی و دومین جشنواره فیلم فجر شده‌است.

فیلم سینمایی چ

در خلاصه این فیلم آمده : در اواخر مرداد سال ۱۳۵۸، دکتر مصطفی چمران (فریبرز عرب‌نیا) از طرف دولت موقت مأموریت پیدا می‌کند به پاوه برود و درگیری داخلی به‌وجودآمده در آنجا را خاتمه دهد. سه رأس درگیری موردنظر را مردم پاوه، کردهای جدایی‌طلب و رزمندگان پاسدار تشکیل می‌دهند. چمران با تکیه بر نگاه عرفانی و بینش صلح‌جویانه‌اش، هم باید در برابر جسارت و میل به عدالت‌طلبی اصغر وصالی (بابک حمیدیان) به عنوان فرمانده پاسداران مستقر در پاوه مقاومت کند و هم دکتر عنایتی (مهدی سلطانی) به عنوان رئیس کردهای شورشی را قانع کند که دست از درگیری بردارد.

وصالی که جوانی پرشور است و روحیه‌ای انقلابی دارد صلح‌طلبی و میل چمران به جلوگیری از برخوردها و ملایمت او را به انفعال تعبیر می‌کند و مدام با او کشمکش دارد. تیمسار فلاحی (سعید راد) فرمانده نیروی زمینی ارتش هم در این میان نماینده نگرش دیگری به جنگ است و سعی می‌کند اوضاع را طبق تشخیص خود مدیریت کند …

 

فیلم سینمایی حمله به اچ ۳

حمله به اچ۳ نام فیلمی به کارگردانی شهریار بحرانی است. این فیلم محصول کشور ایران و تولید سال ۱۳۷۳ می‌باشد. این فیلم با الهام از عملیات اچ۳، که از عملیات‌های هوایی موفق و مهم در جریان جنگ تحمیلی بود، ساخته شد.

در خلاصه داستان این فیلم را باید اینگونه نوشته شده است : ستاد نیروهای هوایی عراق که برتری نیروی هوایی ایران را حس کرده است و شکست حصر آبادان را نزدیک می‌بیند جهت حفاظت از هواپیماهای استراتژیک خود در برابر حملات ایران، آن‌ها را به سه پایگاه دورافتاده در نزدیک مرز اردن منتقل می‌کند. در مقابل ستاد نیروهای هوایی ایران نیز برای بمباران این سه پایگاه که به نام پایگاه‌های اچ۳ معروفند طرحی در نظر دارد. سرانجام در سحرگاه ۱۵ فروردین ۱۳۶۰ هشت فروند جنگنده بمب‌افکن فانتوم از پایگاه سوم شکاری جهت حمله به اچ۳ به پرواز درمی آیند…

این فیلم نیز، یکی از فیلم‌های سینمایی موفق دفاع مقدس است که توانسته مخاطبان را به خود جذب نماید. جعفر دهقان، محمد کاسبی، فرامرز شهنی، حسین یاری و حسن عباسی در این فیلم ایفای نقش کردند و موسیقی فیلم را مجید انتظامی نواخته است.

 

فیلم سینمایی خداحافظ رفیق

بعضی فیلم‌ها آدم را غافلگیر می‌کنند؛ یعنی از انتظار تماشاگر بالاترند. نه این که ساختار محیرالعقول داشته باشند یا جلوه‌های ویژه‌ی آنچنانی و تعلیق های غیر منتظره، نه! یک طور دیگرند!

«خداحافظ رفیق» بهزاد بهزادپور که سال ۸۲ به نمایش درآمد، از این دسته فیلم‌هاست.

نام فیلم متشکل از دو واژه «خداحافظ» و«رفیق» است که هر دو مثبتند؛ اما وقتی کنار هم می‌آیند وداع و فراق را تداعی می‌کنند که حرف اصلی شخصیت‌های فیلم در پیوستن به یاران رفته است.

این فیلم را می‌توان به چهار اپیزود تقسیم کرد: در اپیزود اول « خداحافظ رفیق » جانباز شیمیایی به نام مسلم که همسرش او را ترک کرده، با دوستان شهیدش در بهشت زهرا قرار می‌گذارد. او به همراه دوستان شهیدش با موتور سیکلت از میادین مختلف تهران، مکان‌ها و دوستان محتلف از جمله جانباز قطع نخاعی به نام اصغر در بیمارستان، بازدید می‌کند و از اصغر می‌خواهند که زندگی مادی این جهان را رها ساخته و همراه آ‌نان شود. او نیز می‌پذیرد و همراه آنان به بهشت زهرا باز می‌گردد. به هنگام خداحافظی، مسلم که تنها مانده، گریه و زاری می‌کند و از شهیدان می‌خواهد که او را نیز با خود ببرند؛ اما ایشان پاسخ می‌دهند که در این خصوص اجازه‌ای ندارند. مسلم با پافشاری موفق می‌شود اذن شهادت را اخذ و همراه شهیدان برود.

در اپیزود دوم ( یک لحظه رنگین‌کمان ) یک گروه فیلمبرداری مشغول تصویربرداری از بقایای جنگ هستند که ناگاه دو نوجوان وارد کادر دوربینشان می‌شوند و تقاضا می‌کنند تا خاطره‌ی آنها نیز شنیده شود. آنها این تقاضا را می‌پذیرند. اما به هنگام بازبینی، دو جوان بسیجی را در تصویر نمی‌بینند. پس از مدتی پلاک‌های آن دو را در تفحص یافته و درمی‌یابند این دو نوجوان شهید شده بودند. گروه به هنگام بازگشت بر روی مین رفته و شهید می‌شوند.

در اپیزود سوم ( گل شیشه‌ای ) دختر خردسال شهیدی که در مجاورت ایستگاه راه‌آهن زندگی می‌کند، در انتظار بازگشت پدر از جبهه با دسته گل به استقبال قطارهایی که رزمندگان را از جبهه به شهرشان باز می‌گرداند، می‌رود. از زبان یکی از رزمندگان می‌شنویم، هر رزمنده‌ای که از این دختر دسته گلی دریافت کند، شهید می‌شود. بار آخر که می‌خواهد دسته‌ی گل را به رزمنده‌ای تحویل دهد، پدر شهیدش را مشاهده می‌کند و این بار دسته گل را به خود او باز می‌گرداند. مادر از انتظار طولانی دختر برای بازگشت پدر خسته شده و هر چه به او می‌گوید که پدرش شهید شده، دختر نمی‌پذیرد. دختر برای آخرین بار از مادر اجازه می‌گیرد که این بار نیز به انتظار پدر در ایستگاه بنشیند. قرار می‌شود در آن سرمای طاقت‌فرسا، پس از نیم ساعت، مادر او را به همراه خود بازگرداند. اما مادر خواب می‌ماند و دختر در آن سرما، یخ می‌زند و می‌میرد.

در اپیزود چهارم پسر جوان و امروزی، سه اپیزود بالا را در سینما مشاهده کرده و تحت تأثیر قرار می‌گیرد. او برای رفتن به گیشا سوار خودرویی می‌شود که راننده‌اش، شهیدی است که قبلاً در فیلم مشاهده کرده‌ایم. پسر جوان با دیدن شهدایی که تصاویرشان را در سینما دیده، همراه آنان می‌شود. راننده به مقصد رسیده گویا پسر جوان، خواب است و پیاده نمی‌شود. معلوم می‌شود او نیز به خیل شهیدان پیوسته است.

 

فیلم سینمایی مهاجر

مهاجر فیلمی به کارگردانی و نویسندگی ابراهیم حاتمی‌کیا ساخته سال ۱۳۶۸ است.

این فیلم در تاریخ ۶ تیر ۱۳۶۹ در سینماهای ایران اکران شده‌است.

در خلاصه این فیلم آمده : هواپیماهای بدون سرنشین مهاجر که از روی زمین کنترل می‌شود جهت انجام عملیاتی شناسایی در پشت خطوط دشمن به کار گرفته می‌شوند. به‌دلیل برد محدود دستگاه کنترل، خلبانان در دو ایستگاه مقابل، رودرروی هم و در خطوط دشمن مستقر می‌شوند. خلبانی که به خطوط دشمن نفوذ کرده، در حالی که با دشمن درگیر می‌شود، با مهارت عملیات شناسایی را انجام می‌دهد و هواپیما را در هوا تحویل خلبان دوم می‌دهد. در حالی که خود در آخرین لحظات کشته می‌شود.

 

فیلم کوتاه حنانه

یک تیرانداز عراقی در ساختمانی در خرمشهر به کمین نشسته است و در حال شکار و به شهادت رساندن رزمندگان و نیروهای ایرانی می باشد. او اکنون منتظر فرصت است تا یک پرستار ایرانی، یک رزمنده و یک زن عرب را به همراه بچه اش به شهادت برساند. اما در نهایت این تک تیرانداز عراقی است که به واسطه ی ممانعت از دستور تیراندازی بوسیله ی مافوقش کشته می شود.

فیلم کوتاه رنگان ۹۹

در جنگ ایران و عراق فرد ایرانی یک اسیر عراقی را گرفته ، اسیر عراقی پایش روی مین می رود ایرانی به عراقی کمک می کند و این کمک متقابل از جانب اسیر عراقی تکراری می شود.

فیلم کوتاه ساچمه

پسر بچه ای قصد دارد برود جبهه جهت دفاع از خاک سرزمین اش دزدکی عازم می شود ولی در مسیر رادیو اعلام می کند جنگ به پایان رسیده است.

فیلم کوتاه گازور

این فیلم روایتی از حضور نماینده بنیاد شهید و دادن خبر شهادت سر پرستهای خانواده است .

فیلم کوتاه من آبادان رفتم جنگ

جنگ عامل شده است خانواده ای آبادانی به شهر و خانه ای در شهر یزد پناه ببرند. پسر کوچک خانواده تصمیم می گیرد برود آبادان برای دفاع از کشور و…

فیلم کوتاه دایو

“دایو” روایتگر نحوه اسارت یکی از شهدای غواص است که در محاصره ای از نیروهای عراقی پس از اتفاقات تلخ و عجیب به شهادت می رسد…

فیلم کوتاه دو سوی یک خط باریک

رزمنده ایرانی در حال دفاع از خط است نشانه گیری می کند به یک سرباز عراقی شلیک کند مورچه ای روی انگشت اش می رود رزمنده عراقی در حال نماز خواندن است.

برای تماشا و دانلود هر یک از مستندها بر روی نام محصول کلیک کنید.
برچسب ها
برای اطلاع و استفاده از سایر مطالب ما، به کانال تلگرام بلاگ سینمامارکت بپیوندید: کانال بلاگ سینمامارکت

همچنین بخوانید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن