سایت سینمامارکت
اخبارجشنواره ها

فرشاد فداییان: واقعیت به عنوان یک امر بیرونی تبدیل به امر ذهنی می شود

خلاصه ای از کارگاه «امر ذهنی و امر واقع در مستند» با حضور فرشاد فداییان مستندساز پیشکسوت در نهمین جشنواره بین المللی فیلم وارش

به گزارش بلاگ سینمامارکت، کارگاه «امر ذهنی و امر واقع در مستند» با حضور فرشاد فداییان مستندساز پیشکسوت در آخرین روز از نهمین جشنواره بین‌المللی فیلم وارش در مجتمع فرهنگی سینمایی وارش برگزار شد.

وی در ابتدای این نشست عنوان کرد: فهم متفاوت در زمینه امر ذهنی و امر واقع مشکلی است که در حوزه مستند وجود دارد. بپذیریم یا خیر، چیزی تحت عنوان واقعیت خود به خودی وجود ندارد. واقعیت، مقوله‌ای است که از محیط بیرون وارد ذهن و سپس تبدیل به سوژه می‌شود. در این فرآیند، واقعیت به عنوان یک امر بیرونی تبدیل به امر ذهنی می‌شود.

این مستندساز افزود: چیزی که ما تحت عنوان واقعیت در ذهن‌مان داریم، تصویری از آن است. واقعیت آغشته به ذهنی است پر از گرفتاری و سوتفاهم. حتی در فیلم مستند که وظیفه‌اش ثبت و تولید واقعیت است، ما باز هم گرفتار امر ذهنی هستیم.

مستند انتقال معرفت است، معرفتی که از طریق بیان سینمایی به مخاطب انتقال می یابد.

وی در ادامه به تعریف کوتاهی از مستند پرداخت و گفت: مستند انتقال معرفت است، معرفتی که از طریق بیان سینمایی به مخاطب انتقال می‌یابد.

فداییان با بیان این که «درام» متعلق به سینما نیست و از ابتدا در کتاب و تئاتر تعریف شده، گفت: مستند باید بر اساس واقعیت ساخته شود، نه بر اساس امر ذهنی. مستند شاخه‌ای از معرفت‌شناسی است. عموم مردم این فرصت را ندارند که واقعیت‌ها را در گستردگی زندگی خودشان تجربه کنند. این مستندساز است که تجربه خود را از مسائل مستند به مخاطب منتقل می‌کند.

این هنرمند افزود: در گذشته سینمای مستند بعد تجاری یا درام نداشت، چند سالی است غالب مستندسازان نیز به ساخت مستندهای درام گرایش پیدا کرده‌اند. از نظر من این شکل از مستندسازی «سمی» است. فیلم‌های این چنینی، شکلی از سینما به حساب می‌آیند اما یقین دارم مستند نیستند.

فداییان با تاکید بر نقش پژوهش در مستندسازی تصریح کرد: پژوهش بخشی از روند زندگی کاری من بوده و هست. شیوه پژوهش من نیز متفاوت از دیگران است. حتی اگر زمانی پنج سال درگیر تحقیق درباره مستند شوم، یک برگه کاغد هم دست نمی‌گیرم؛ به علم نظر اعتقاد دارم.

۱۸ سال است در هیچ جشنواره ای شرکت نکرده ام و جایزه ای را هم نمی پذیرم. زمانی که مستند می سازم، ابتدا آن فیلم را در مسجد، مدرسه و برای مردم یک روستا پخش می کنم و بعد اگر فرصت شد در مکان هایی مانند سینما.

این کارگردان با تجربه ساخت بیش از ۸۰ اثر مستند عنوان کرد: اغلب پژوهش‌هایی که در حوزه مستند انجام می‌شود ناقص هستند. من هیچوقت موضوعات مستند را به عنوان ابزار برای خودم نمی‌شناسم. هیچوقت به دنبال سوژه‌هایی نمی‌روم که شاخصه‌هایی برای دریافت جایزه در جشنواره‌های مختلف داشته باشند. ۱۸ سال است در هیچ جشنواره‌ای شرکت نکرده‌ام و جایزه‌ای را هم نمی‌پذیرم. زمانی که مستند می‌سازم، ابتدا آن فیلم را در مسجد، مدرسه و برای مردم یک روستا پخش می‌کنم و بعد اگر فرصت شد در مکان‌هایی مانند سینما. برای ساخت مستند معمولاً سراغ آدم های معمولی می‌روم؛ افرادی که از نظر دیگران شاید چیز برای دیده شدن ندارند. با افرادی که کاراکتر اصلی مستند من هستند، زندگی می‌کنم.

وی ادامه داد: مستندسازان معتقدند مستند مسیری از ایده تا اجرا دارد اما من احساس می‌کنم این مسیر درست نیست و مسیر پیش روی مستندساز، مسیر سخت تری است و جزئیات زیادی دارد که باید به آن پرداخته شود.

این کارگردان همچنین خاطر نشان کرد: ایده زمانی به اجرای درست می‌رسد که مکان مستند را به درستی بشناسیم، کاراکترهای مستند را به درستی درک کنیم و زمان زیست او را کامل بشناسیم. تنها در این صورت است که می توان به شناخت خوبی از مستند رسید.

وی در پایان گفت: هر چقدر مستندساز اسیر امر ذهنی باشد باز هم باید موضوع مستندش را از امر واقع اتخاذ کند. مستندساز باید زبان سینما را بشناسد تا مستندی دیدنی به مخاطب ارائه کند.

منبع
سینما تجربی
برچسب ها
برای اطلاع و استفاده از سایر مطالب ما، به کانال تلگرام بلاگ سینمامارکت بپیوندید: کانال بلاگ سینمامارکت

همچنین بخوانید

یک نظر

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن