مجله نقد فیلمگردی
پرونده فیلم‌سازفیلم شناسی

مروری بر مهم‌‌ ترین چهره‌ های تاریخ مستندسازی در ایران – زاون قوکاسیان

در این شماره مروری کوتاه خواهیم داشت بر زندگی و کارنامه زاون قوکاسیان از مهم‌ ترین مستندسازان ایرانی که شاید کمتر از ایشان سخن گفته شده است.

زاون قوکاسیان، مستندساز فقید ایرانی متولد هفتم اردیبهشت سال ۱۳۲۹ و درگذشته به تاریخ اول اسفند سال ۱۳۹۳ است؛ او منتقدی خوش‌فکر و مدرس برجسته سینما بود.

این هنرمند ارمنی‌تبار اصفهانی در جوانی به تحصیل در رشته شیمی پرداخت، اما خیلی زود هنر را به عنوان علاقه اصلی‌اش برگزید و از سال ۵۰، تحت تأثیر آربی آوانسیان، دیگر فیلمساز خوش‌ذوق ارمنی، کار خود را به صورت حرفه‌ای آغاز کرد.

ظهور تفکر آکادمیک در قاب مستند

بخش مهمی از اهمیت قوکاسیان در تاریخ سینمای ایران به خاطر تألیفات و شخصیت علمی او به عنوان یکی از سردمداران نگارش کتاب و مقالات علمی در حوزه سینماست. او بیش از بیست کتاب مهم در این دوره تألیف کرد و تقریبا همزمان با پیروزی انقلاب اسلامی، پس از مدتی فعالیت در عرصه ساخت فیلم‌های کوتاه به مستندسازی روی آورد.

زاون قوکاسیانقوکاسیان در سال ۶۰، مستند «خاج شویان»، درباره مراسمی به همین نام، از سنت‌های کلیسای حضرت مریم (س) در جلفای اصفهان، را ساخت؛ که این اثر، نخستین فیلمی بود که بعد از انقلاب با نگاهی مردم‌شناسانه به فرهنگ ارامنه و آداب کلیسا می‌پرداخت.

این مستندساز، شش سال بعد، مستند «نقش خیال» را تولید کرد؛ که پرتره‌ای از یسایی شاجانی نقاش ارمنی ساکن اصفهان بود. از دیگر آثار مهم زاون قوکاسیان می‌توان به «نقش عشق» درباره سه تن از نقاشان ارمنی‌تبار، «رضا نوربختیار» درباره عکاسی به همین نام، و مجموعه مستندهای «نفس صبح» و «سرزمین مهر» اشاره کرد.

به پاس خدمات ارزنده قوکاسیان به سینمای مستند ایران، تندیس این هنرمند در میدان جلفای اصفهان نصب شده است.

نویسنده: محمدعنبرسوز

کپی برداری و نقل این مطلب تنها با ذکر نام بلاگ سینمامارکت جایز می باشد.
برچسب ها
نمایش بیشتر

همچنین بخوانید

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

بستن