جشنواره سینما حقیقتفیلم شناسینقد فیلم

نقد مستند «دلبند»: دلش بندِ دام‌هایش است

نقدی بر مستند «دلبند» ساخته یاسر طالبی از آثار بخش مسابقه ملی دوازدهمین جشنواره سینما حقیقت

مستند دلبند پرتره‌ای از یک مادر پیر روستایی اهل مازندران است، از آن مادرهایی که دست‌های پینه بسته‌اش نشان از سال‌ها کار و تلاش دارد، حرف‌هایش حاصل چشیدن گرمی و سختی روزگار است و یکه و تنها توانسته فرزندان خود را سر و سامانی دهد.

فیروزه خورشیدی مادر دامدار مستند دلبند برای کار و زندگیش می‌جنگد؛ همان کاری که به قول خودش می‌گوید: “من برای گاوهایم زندگی می‌کنم”

فیروزه در طول مستند بارها زیر هجمه‌ی رفاه‌طلبی و سبک زندگی جدید نسل‌های بعد از خودش و حتی هم نسلانش قرار می‌گیرد و در مقابل اسرار آن‌ها برای رها کردن چنین زندگی از توکل بر خدای بالای سرش می‌گوید.

یاسر طالبی کارگردان اثر که خود اهل مازندران است و شناخت دقیقی بر این زیست دارد به خوبی توانسته زن دلیری را به نمایش بگذارد که همه‌ی زندگیش به دام‌هایش گره خورده و تا آنجا پیش می‌رود که در تقابل با ماموران منابع طبیعی دلیرانه ایستادگی می‌کند، گویی دلش بندِ داماهایش است و تمایلی به رفتن از ییلاق ندارد.

مستند دلبند از لحاظ فرمی ویژگی‌های بارز زیادی دارد که از جمله می‌توان به واقعی بودن آدم‌ها و روابطشان در فیلم اشاره کرد. به عبارتی دیگر آگاهی شخصیت‌های جلوی دوربین از حضور دوربین در فیلم کمتر حس شده و روابط و جزئیات به طبیعی‌ترین شکل به نمایش در می‌آید و تنها در چند سکانس تکان‌های بیش از حد دوربین تمرکز بیننده را از سوژه جدا می‌کند.

همچنین از ویژگی‌های دیگر فیلم استفاده‌های درست و به جای کارگردان از صدا برای بیان تصویر است. مثلاً آوایی که فیروزه برای ارتباط با دام‌های خود استفاده می‌کند به درستی در جای جای فیلم به کار گرفته شده و به نوعی بیننده را با زندگی فیروزه همراه می‌سازد، گویی یادآوری است برای بیننده که فیروزه متعلق به این زندگی(دامداری) است.

در کنار این ویژگی‌ها می‌توان از تفاوت دلبند در استفاده از موسیقی متن و ترانه با بسیاری از آثار به خصوص مستند‌های این دوره جشنواره نام برد. دلبند از این حیث کاملاً موفق بوده و ترانه‌ها در خدمت فیلم درآمده است. مثلاً در سکانسی که فیروزه لالایی می‌خواند بیننده همراه با دغدغه‌های فیروزه شده و شناخت شخصیت فیرزه بدون هیچ نریشنی برایش کامل‌تر می‌شود. یا حزن و پختگی ترانه‌ها استفاده شده در مستند فراتر از اثر خودنمایی نکرده و در خدمت تکمیل شخصیت اصلی مستند است.

پایان‌بندی دلبند نیز یک شاهکار در سینمای مستند است؛ یک پایان‌بندی غافلگیرانه؛ خالص و پر احساس از دردل‌های یک مادر با فرزندش که بیننده را در تعلیق این سوال که “سرگذشت دام‌های فیروزه چه می‌شود” رها می‌سازد.

نویسنده: سید محمد نیاکی
کپی برداری و نقل این مطلب تنها با ذکر نام بلاگ سینمامارکت جایز می باشد.
برچسب ها
برترین مستند سال

نوشته های مشابه

یک نظر

  1. دلبند در کنار مزیت هایی که در این نقد مطرح شد، یک ایراد اساسی داره
    و اونم نداشتن تعلیقه
    مخاطب کم حوصله امروزی، شخصیت فیروزه در ابتدای فیلم جذابیت دارد و به تنهایی می تواند مخاطب را با فیلم همراه سازد، اما رفته رفته، سوژه برای مخاطب، آشنا می شه، رفته رفته نیاز هست که عنصر دیگه ای وارد مستند بشه تا مخاطب رو همچنان با فیلم همراه کنه
    اما این عنصر هرگز وارد بازی نمیشه
    البته دو عنصر در فیلم وجود داره که در صورت پرداخت بیشتر می‌تونست این نقش رو ایفا کنه، یکی ورود نیروهای جنگلبانی و یکی هم اصرار دیگران بر فروش گاوها، اما هیچ گاه هیچ یک از این دو مورد، به مانعی جدی در مسیر فیروزه تبدیل نمیشه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن