سایت سینمامارکت
فیلم شناسینقد فیلم

نقد مستند «غنیمت»: نمایش تضاد منافع شکارچیان و حامیان حیات‌وحش!

مستند گیرای «غنیمت» اثر «شائول شوآرتز» به شیوه‌ای چالشی، تضاد منافع شکارچیان و حامیان حفظ حیات‌وحش را به تصویر کشیده است.

خلاصه مطلب

  • مستند «غنیمت» پر است از تصاویر سیاه حیواناتی که به آن‌ها شلیک و پوستشان کنده می‌شود، لحظاتی از بحث‌های شدید و تفکرات عمیقی که انسان با خود دارد، تصاویری چشم‌نواز و از نمای نزدیک از کرگدن‌ها، شیرها، گوزن‌ها و زرافه‌هایی که در محل زندگی طبیعی خودشان به این‌طرف و آن‌طرف می‌روند.

در سال ۲۰۱۵ یک دندان‌پزشک اهل «مینه‌ستوتا» به اسم «والتر پالمر» شیر معروف زیمباوه به اسم «سیسیل» را شکار کرد و کشت، کار او باعث بروز خشم عمومی نسبت به شکار شد. این مسئله تنها تکه‌ای کوچک از پازل بزرگی است که در «غنیمت» گردآوری‌شده است، مستند غنیمت (Trophy) تصویری واقعی و مفصل از شکار و حفظ حیات‌وحش ارائه می‌کند و بیشتر از این‌که بخواهد پاسخ‌های گل‌درشت پیشنهاد دهد، متمایل است که سؤالاتی چالشی در ذهن مخاطب برانگیزد.

کارگردان این فیلم شائول شوآرتز (که قبلاً «فرهنگ مخدر» را هم ساخته است) و دستیار او «کریستینا کلوسیاو» از زاویه‌های متعددی به این موضوع داغ پرداخته‌اند تا نگاهی چندبعدی به تقابل تجارت بزرگ شکار و حامیان حقوق حیوانات داشته باشند. صحنه‌های خشن این فیلم ممکن است باعث آزار بعضی از بینندگان شود، اما توانایی آن در خشمگین کردن، آگاهی بخشیدن و شوکه کردن مخاطب چیزهایی هستند که به‌اندازه یکسان باعث می‌شوند این اثر لایق جایزه فیلم غیرداستانی «جشنواره فیلم ساندنس» باشد.

«غنیمت» با این نما آغاز می‌شود: یک شکارچی  آمریکایی به اسم «فیلیپ گلس» در حال نظارت بر اولین شکار یک گوزن توسط پسرش است، بلافاصله تصویر به نمای آزاردهنده‌تری تغییر می‌کند: «جان هیومِ» اهل آفریقای جنوبی در حال نظارت کردن بر کارگرانی دیده می‌شود که کرگدن‌ها را بی‌هوش می‌کنند تا شاخ‌ آن‌ها را ببُرند. خیلی زود مشخص می‌شود که داستان این شاخ‌ها روی دیگری هم دارد، چرا که «هیوم» مردی است که زندگی‌اش (و به ادعای خودش بیش از ۵۰ میلیون دلار از سرمایه‌اش) را صرف ایجاد و نگهداری از یک مزرعه پرورش کرگدن‌ها کرده است، مزرعه‌ای که در آنجا به این حیوانات غذا می‌دهد، از آن‌ها در مقابل شکارچیان محافظت می‌کند و در عوض شاخ‌های ارزشمند آن‌ها را بریده و به فروش می‌رساند.

مستند trophy

برای اینکه ماجرا عجیب‌تر شود می‌فهمیم که هیوم یکی از حامیان سرسخت حفظ حیات‌وحش است و البته می‌خواهد که شکار کرگدن در کشورش آفریقای جنوبی قانونی شود! چرا که او باور دارد چنین اقدامی باعث جلوگیری از شکارهای غیرقانونی خواهد شد که جمعیت این حیوانات را به مرز انقراض رسانده است (کمتر از سی هزار کرگدن در دنیا باقی مانده و این آمار رو به کاهش است.)

او تنها کسی نیست که در مستند «غنیمت» چنین راهبردی پیشنهاد می‌کند. افراد زیادی از یک شکارچی غیرقانونی اهل زیمباوه گرفته تا «فیلیپ» که به‌زودی راهی یک سفر یک‌ساله برای شکار موفق «پنج جانور بزرگ» آفریقا (فیل، شیر، بوفالو، پلنگ و کرگدن) خواهد شد، در فیلم حمایتشان از ایده «اگر شکار قانونی و پولی باشد، نسل جانوران باقی خواهند ماند» را ابراز می‌کنند. بر اساس این ایده بهترین روش حفاظت از جانوران در معرض انقراض این است که به شکارچیان قانونی اجازه داد آن‌ها را بکشند و این کار را مدیریت کرد. در طرف مقابل، تنها چیزی که برای شکارچیان غیرقانونی اهمیت دارد رسیدن به منفعت مالی آنی است.

رابطه درهم‌تنیده بهره‌جویی سرمایه‌دارانه (که تجسم عینی آن در تجارتی است که گردهمایی‌های سالانه‌اش در لاس‌وگاس با شرکت بیش از ۲۰ هزار نفر برگزار می‌شود) و حفظ حیات‌وحش در مستند «غنیمت» به‌عنوان یک رابطه ناامیدکننده کثیف نمایش داده می‌شود. این مسئله در ادامه پیچیده‌تر هم می‌شود: مثلاً وقتی‌که روستاییان آفریقایی هم می‌خواهند حیات‌وحش محل زندگی‌شان حفظ شود و هم شیرهای وحشی به جای دیگری منتقل شوند تا به گله‌ها و منازل آن‌ها حمله نکنند. حتی مردان و زنانی که در فیلم می‌بینیم از نظر احساسی در مواجهه با این موضوع حالات مختلفی دارند، یکی شاد است و دیگری سرافکنده، یکی شکار را حق مسلم خود می‌داند، و دیگرانی خسته و همدرد هستند، مثلاً «فیلیپ» که مشخصاً خداباور است ادعا می‌کند که شکار کردن «حقی» است که در کتاب مقدس برای او تعیین شده (چرا که خدا انسان‌ها را بر جانوران برتری داده است) یا یک گله‌دار سابق اهل آفریقای جنوبی به اسم «کریستو گومز» که حالا به شخص مهمی در «سافاری (سیاحت اکتشافی در آفریقا)» بدل گشته و در هنگام صحبت در مورد روابط عاطفی عمیقش با موجوداتی که آن‌ها را برای تفریح دیگران رشد می‌دهد، اشک در چشمانش حدقه می‌زند.

کارگردان مستند، شورآتز و دستیارش کلوسیاو با اعتماد به نفس بین نقطه نظرات مختلف حرکت می‌کنند و در این مسیر، سؤالات دشواری در مورد اخلاقی بودن این سرگرمی پرطرفدار مطرح می‌کنند، سرگرمی پرطرفداری که به نظر می‌رسد از یک سو محرکش طمع، بی‌رحمی و غرور باشد و از سوی دیگر موجب احیای مجدد مناطق (و گونه‌های جانوری) شده‌اند، مناطقی که اگر درآمدهای ناشی از افراد علاقه‌مند به شکار مانند «فیلیپ» نبود، خرابه‌ای بیش نبودند. این وضعیتی پر از تضاد است: کشتن حیوانات به خاطر لذت شخصی باعث ایجاد درآمدهای مالی می‌شود که از همان حیوانات محافظت می‌کند؛ و مانع شکارچیان بی‌رحم‌تر غیرقانونی می‌شود. این تضاد چیزی است که در «غنیمت» یا در صدای شخصیت‌هایش گم نشده است، شخصیت‌هایی که با نظرات متناوباً منطقی و ترسناکشان مسائل پیچیده و در بعضی موارد عوامل و نیروهای ناسازگار این مسئله را به زبان ساده بیان می‌کنند.

مستند «غنیمت» پر است از تصاویر سیاه حیواناتی که به آن‌ها شلیک و پوستشان کنده می‌شود، لحظاتی از بحث‌های شدید و تفکرات عمیقی که انسان با خود دارد، تصاویری چشم‌نواز و از نمای نزدیک از کرگدن‌ها، شیرها، گوزن‌ها و زرافه‌هایی که در محل زندگی طبیعی خودشان به این‌طرف و آن‌طرف می‌روند. این مستند با بازه وسیع از حقایق ناسازگار، شخصیت‌ها و بحث‌هایی که ارائه می‌کند باعث می‌شود تا انسان احساسش را در مورد موضوع مستند باز تنظیم کند.

نتیجه این کار تأسف خوردن هم برای حیواناتی است که در مرکز این‌همه مگسک تفنگ‌های شکاری قرار دارند و هم برای دنیای مدرنی که به نظر می‌رسد تنها با گرفتن جان حیوانات قادر به محافظت کردن از آن‌هاست.

دانلود و تماشای مستند غنیمت

مترجم: رضا فرشید

کپی برداری و نقل این مطلب تنها با ذکر نام بلاگ سینمامارکت جایز می باشد.
منبع
ورایتی
برچسب ها
برای اطلاع و استفاده از سایر مطالب ما، به کانال تلگرام بلاگ سینمامارکت بپیوندید: کانال بلاگ سینمامارکت

همچنین بخوانید

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن