مجله نقد فیلمگردی
فیلم شناسینقد مستند

نقد مستند قیچی به کارگردانی الناز دیبافر؛ محدود در خانواده

اشتباه پزشکی که برای مادر الناز دیبافر رخ داده است، باعث شده او تصمیم به ساخت مستند قیچی درباره خطای پزشکی بگیرد. این مستند در بخش فیلم‌ های کوتاه مسابقه ملی سیزدهمین جشنواره بین‌ المللی سینماحقیقت حضور دارد.

مستند «قیچی» سعی می‌کند از انباشت ویدیوهایی شخصی که مثلا یک شخص در صفحه مجازی‌اش منتشر می‌کند، با ابزار روایت، به اثری سینمایی بدل شود، اما نتوانست.

این را بدین خاطر می‌گویم که اثر هم از نظر فرم و هم از نظر موضوع و محتوا بسیار وابسته بر رویدادی خصوصی است. شاید ادعا کنیم که موضوع جاگذاشتن شی خارجی در بدن بیمار توسط پزشکان حتما رویکردی فراگیر نیز دارد و نمی‌تواند قطعا موضوعی شخصی باشد؛ اما در مستند قیچی، راوی و سوژه- کارگردان و موضوعش- آرشیو و دوربین همگی خصوصی و خانوادگی‌اند.

مستند قیچی الناز دیبافرمستند از مرز نگاهی شخصی و فردی که از آن کارگردان است فراتر نمی‌رود. دلیل اصلی این ضعف فرم است. سینما با تئوری پرداخت فرمی‌اش می‌تواند حتی یک ویدیوی روزمره خانگی را نیز مبدل به ارزشی فیلمیک کند اما اینجا در مستند قیچی، کارگردان در هیبت راوی که حتی زحمت نریشن را نیز خودش متحمل می‌شود، با بیان احساسات شخصی، اشک‌ها و حسرت‌ها و همچنین با دعوت از خواهرها و مرور خاطرات آلبوم عکس خانوادگی، تماما نگاه شخصی‌اش را بر اثر و ما تحمیل می‌کند.

اغلب پلان‌ها، حاوی تصاویری است که مستندساز در بزنگاه‌هایی که سوژه (مادرش) در اختیارش می‌گذارد، با دستگاه تلفن همراهش و با تکنیک سلفی، ضبط شده است و نهایتا این آرشیو خصوصی روایتی را شکل می‌دهد که کاملا خانوادگی است

مستند قیچی الناز دیبافراز ضعف‌های دیگر مستند نگاه به شدت استعاری و منسوخ شده‌ای است که با ارجاع بر متنی دیگر در دل متن اصلی رخ می‌دهد. دکتر استوکمان کاراکتر نمایشنامه ایبسن، اینجا ابزاری نخ‌نما برای اهداف کارگردان مستند مورد بحث ماست.

اینجا دشمن مردم دیگر یک ارجاع هوشمندانه نیست چرا که می‌دانیم کارگردان قیچی سعی کرده است تا بیان کند همان استوکمانی است که میرود تا به عنوان اقلیت، در جامعه‌ای که اکثریتِ آن را مخالفانش تشکیل می‌دهد, حقش را بگیرد.

از سوی دیگر پرداختن بر شکل تمرین این نمایش در مستند و شکل بیان دیالوگ‌های ایبسن از منظر نقدی تئاتری نیز به هیچ عنوان خوب از آب در نیامده.

نویسنده: رحیم ناظریان

کپی برداری و نقل این مطلب تنها با ذکر نام بلاگ سینمامارکت جایز می باشد.
برچسب ها
نمایش بیشتر

همچنین بخوانید

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

بستن