مجله نقد فیلمگردی
فیلم شناسینقد مستند

نقد مستند وقتی بره ­ها شیر می ­شوند؛ تنش دراماتیک یک فیلم دلهره ­آور هالیوودی

مستند وقتی بره ­ها شیر می ­شوند - when lambs become lions به بررسی داستان چالش‌ ­های یک شکارچی غیرقانونی آفریقایی و یک نگهبان حیات وحش می ­‌پردازد.

مستند «جون کاسبه» به بررسی داستان چالش‌­های یک شکارچی غیرقانونی آفریقایی و یک نگهبان حیات وحش که برای متوقف کردن شکار غیرقانونی تلاش می­‌کند، می­‌پردازد.

مستندهای اندکی هستند که مثل اولین فیلم جون کاسبه درباره­ درگیری‌­های بین شکارچیان غیرقانونی و نگهبانان حیات وحش در کنیا، سینمایی باشند. وقتی بره‌­ها شیر می­‌شوند نگاهی شدیداً انسانی به این موضوع حساس می­‌اندازد و روی چند شخصیتی تمرکز می­‌کند که رابطه­ بسیار پیچیده‌­ای با هم دارند. این فیلم با تصویربرداری و تدوین باشکوه و جذاب خود به یک فیلم هیجان­‌انگیز می­‌ماند، فیلمی هیجان‌­انگیز با ابعاد دراماتیک شکسپیرگونه.

فیلمساز سه سال کامل را در کنار شخصیت‌­های فیلم خود گذرانده است. تلاش او از لحاظ دسترسی به این افراد نتیجه­ خوبی داده است، زیرا دو نفر از آن­ها حرفه‌­ای غیرقانونی دارند. یک شکارچی غیرقانونی که «ایکس» نامیده می­‌شود و همکار جوان‌­ترش «لوکاس» که کار کثیف کشتن فیلم‌هایی را بر عهده دارد که با تیرهای سمی شکار کرده‌­اند. ایکس از شغلی که انتخاب کرده، پشیمان نیست و از پولی که برای خودش و خانواده‌­اش به همراه می­‌آورد لذت می‌­برد. او خود را صرفاً یک دلال می‌­داند و می­‌گوید «من هیچوقت شخصاً حیوانات را نمی­‌کشم.»

مستند وقتی بره‌ ها شیر می‌ شوند

در آن سوی ماجرا، «آسان» قرار دارد، نگهبانی که با مشکلات مالی دست و پنجه نرم می‌­کند زیرا چک­‌های حقوقش به سختی نقد می­‌شوند و همسرش هم فرزند دوم‌شان را باردار است. شغل خطرناکی دارد، این را در صحنه­ مراسم ختم همکاری متوجه می­‌شویم که در حین انجام وظیفه کشته شده است، و خانواده‌­اش نگران امنیت او هستند. آسان به خوبی از استراتژی­‌های شکارچیان غیرقانونی خبر دارد چون خودش هم قبلاً شکارچی بوده ولی به خاطر عذاب وجدان این کار را رها کرده است. او با ایکس خویشاوند است؛ پسرعمو هستند و با وجود شغل­‌های متفاوتی که دارند رابطه­ نزدیک خود را حفظ کرده‌­اند.

آسان می‌­گوید «آن بیرون، همه­ ما شکارچی هستیم. شکارچیان غیرقانونی فیل شکار می­‌کنند و ما شکارچیان غیرقانونی را شکار می­‌کنیم.» نگهبانان، یونیفورم استتاری به تن و سلاح‌­های سنگین به دست، بازی نمی­‌کنند. وقتی شکارهای انسانی خود را پیدا کنند، سیاست شلیک به قصد کشت را دنبال می‌­کنند. یکی از آن­‌ها می­‌گوید «بهتر است شکارچی را بکشیم و فیل را نجات بدهیم.»

شخصیت­‌های اصلی صراحتی خارق­‌العاده دارند و مستند صحنه‌­های خودمانی زیادی، چه شخصی و چه حرف‌ه­ای، را به تصویر می­‌کشد. در لحظات پایانی فیلم، آسان را می­‌بینیم که بر اثر شدت فشارهای هر روزه، در هم می­‌شکند و اشک می‌­ریزد. در حقیقت، مستند در بعضی لحظات حسی روایی و نمایشنامه‌­وار دارد که با فیلم­برداری هوایی و موسیقی پراحساس «وست دایلان تودرسان» تقویت می­‌شود. یکی از تأثیرگذارترین صحنه‌های مستند جایی است که ایکس و لوکاس تصادفاً به یک گله­ فیل ۵۰ تایی برمی­‌خورند، فیل­‌های کوچک و بزرگ به آهستگی و با عظمت از یک دشت آفریقایی عبور می­‌کنند.

مستند وقتی بره‌ ها شیر می‌ شوندفیلم، که «متیو هینمن» (شهر ارواح، سرزمین کارتل) یکی از تهیه­‌کنندگان اجرایی آن است، نگاهی بی­طرفانه دارد و کشتار فیل­‌های آفریقایی توسط شکارچیان غیرقانونی را اخلاقی جلوه نمی‌­دهد و به ایکس اجازه می­‌دهد از استدلال نیاز مالی برای کار خود استفاده کند، زیرا در کشور او مشاغل زیادی وجود ندارند که درآمد خوبی داشته باشند.

البته اینکه هیچ‌وقت او و همکارانش را در حال انجام تجارت مرگبارشان نمی‌­بینیم کمک بزرگی است؛ با اینکه چند تصویر گذرا از جسد فیل­‌ها نشان داده می­‌شود اما تصویر دردناکی از کشته شدن آن‌­ها وجود ندارد. (گزارش‌­های رسانه­‌ای به ما می­‌گویند که با اینکه وقتی بره‌­ها شیر می‌شوند «متعهد به نشان دادن موقعیت خطرناک فیل­‌هاست اما هیچ تصویری از آسیب رسیدن به هیچ حیوانی منتشر نمی‌­کند.») هرچند این خویشتن‌داری تحسین‌­برانگیز است اما می­‌توان گفت که مستند به دنبال ماست­مالی کردن موضوع خود است.

خسارت سنگین شکارچیان غیرقانونی را در صحنه‌­ای شاهد هستیم که رئیس‌­جمهور کنیا در یک کنفرانس خبری تلویزیونی از سرکوب شکارچیان خبر می­‌دهد و می‌­گوید «عاج ارزشی ندارد مگر اینکه در دهان فیل‌­هایمان باشد.» او برای رساندن منظور خود به افرادش دستور می‌­دهد یک توده­ عظیم از عاج­‌های توقیف شده به ارزش ۱۵۰ میلیون دلار را به آتش بکشند. وقتی پای چنین پول هنگفتی در میان باشد مشخص است که به این زودی­‌ها مشکل حل نخواهد شد.

مترجم: مرضیه سلیمی

کپی برداری و نقل این مطلب تنها با ذکر نام بلاگ سینمامارکت جایز می باشد.
برچسب ها
نمایش بیشتر

همچنین بخوانید

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

بستن